Fountain
Kunstshot

KUNSTSHOT Het beroemdste urinoir ooit is niet door Duchamp gemaakt

Beeldende kunst | Dada

Je hebt er vast wel van gehoord: Fountain, het porseleinen urinoir dat als objet trouvé werd gepresenteerd tijdens een tentoonstelling in New York in 1917. Op het werk staat een signatuur van ene R. Mutt, maar al snel werd gespeculeerd dat het werk van de Franse kunstenaar Marcel Duchamp zou zijn. Pas tegen het einde van zijn leven claimde de dadaïst het werk, dat nu als een van de meest invloedrijke kunstwerken van de twintigste eeuw wordt gezien.

Maar wat blijkt: het werk is helemaal niet door Duchamp gemaakt. Al in 1982 is er een brief gevonden van Duchamp uit 1917, waarin hij schreef dat een van zijn vrouwelijke vriendinnen onder het mannelijk pseudoniem Richard Mutt een ‘porseleinen pissoir als sculptuur’ had ingezonden. Het lijkt erop dat mede-dadaïst Elsa von Freytag-Loringhoven het werk heeft ingezonden. Vier wetenschappers onderbouwen deze theorie in een artikel in het tijdschrift See All This dat afgelopen vrijdag is verschenen.

Nou vraag je je waarschijnlijk af waarom daar niet eerder iets over bekend is gemaakt, als die brief al meer dan 35 jaar bekend is? De onderzoekers stellen dat de mythe rondom Duchamp en de gevestigde belangen in de kunstwereld daaromheen te groot zijn om toe te geven dat een vrouw de maker is van dit invloedrijke kunstwerk. De vraag van de  feministische kunstbeweging Guerrilla Girls kan dus nog iets breder getrokken worden: do women have to be naked to get into art history?

Tekst: Iris Rijnsewijn
Beeld: Alfred Stieglitz, Fountain, 1917 (header) | Corbis, Kledingshow: Barones Elsa von Freytag-Loringhoven

Deel nu:
Scroll To Top