unnamed2.jpg
Fotografie

Hoe Wim Bosch de tijd stilzet bij Galerie Block C

In de ruimte van Galerie Block C – waar een deuropening dichtgetimmerd is voor de expositie Het Plan –hangen grote, veelzeggende fotoprints aan de muur. Ik heb de tentoonstelling nog niet kunnen bekijken, dus ik loop snel langs de werken om ze vluchtig in mij op te nemen. Met de achtergrondtekst over de expositie in mijn achterhoofd ga ik gauw zitten voor een gesprek met Wim Bosch (1960), beeldend kunstenaar en verzamelaar.

En dat is waar we beginnen: op de middelste muur is een zestal werken opgehangen, stuk voor stuk foto’s van modelhuisjes. Hoe komt Wim aan al deze modelhuizen? "Ik ben de serie modelhuisjes begonnen in 2014. Er komen steeds nieuwe binnen. Ik ben begonnen met een collectie via Marktplaats, soms koop ik wel vijftig stuks tegelijk.” De eigenaars van de huisjes, die van trein-modelbanen komen, zijn inmiddels vaak al overleden, de modelbanen zijn ook verdwenen. Nu verkopen familie en vrienden de overgebleven modellen. “Bezoekers van mijn exposities bieden soms ook wat huisjes aan.”

Bosch verzamelt vooral huizen uit de periode 1955-1965, de Bauhaus-architectuur, een vooral Duitse architectuur van heropbouw na de Tweede Wereldoorlog. De modellen zijn vaak geïnspireerd op echte huizen en zijn met de hand in elkaar gezet. “Het zijn personages, elk met een eigen karakter. Er zit een zekere imperfectie aan, door de klunzigheid van de maker en het verval, zoals stof, scheurtjes en verbleekt plastic. Het plastic zou het materiaal van de toekomst zijn, maar ook dit verslijt. Ik haal de huizen dan ook heel voorzichtig uit de dozen, zodat alle stof blijft zitten waar het zat.”

Vervolgens fotografeert hij ze. Foto's kunnen details laten zien die niet zichtbaar zijn voor het blote oog. “Als ik de bewerkte beelden afgedrukt heb, zie ik ook allemaal nieuwe details. Deze serie modelhuisjes fotografeer ik met behulp van fotolampen, met een inktzwarte achtergrond. Het lijkt alsof ze door het zwart worden opgeslokt."

Digitale collages

De huisjes laten verval zien, een roestende utopie. Hoeveel is tegenwoordig nog toepasbaar van deze felgekleurde toekomstbeelden? Wat is er gebeurd met deze naoorlogse hoop? Hier lijkt het werk van Bosch iets te zeggen, maar niet iets concreets: het werk fluistert subtiel.

“De beelden worden een huwelijk tussen het nu en het verleden.”

Nog genuanceerder zijn de fotoprints, waarin plattegronden, binnentuinen en bakstenen muren in elkaar overlopen en over elkaar heen zijn gelegd. Hierin lijkt een web van betekenissen te schuilen, dat wacht tot de kijker het ontleedt. De fotoprints, die meerdere meters beslaan, zijn ontstaan vanuit dezelfde architectuur-periode. Dit zijn afbeeldingen van voorbeeldige architectuur, het Schöner Wohnen, zoals een boektitel uit die tijd zegt. Deze foto’s zijn als het ware digitale collages. Elk beeld bestaat uit een plattegrond, een architecturale foto en een krantenfoto. “Met de krantenfoto wil ik een verbinding met deze tijd leggen. Ook is dit een intuïtieve keuze, dit schuurt met de logica en rationaliteit van de architectuur. Elke week knip ik de meest geschikte foto uit, dit doe ik nu de laatste zes maanden. De beelden worden een huwelijk tussen het nu en het verleden.”

Hoe kijkt Bosch zelf naar dit verleden? “Er is geen vooruitgangsgevoel meer, zoals dat er toen was. Er is geen sterk idee meer van maakbaarheid. Ik kijk naar die tijd met verbazing en afgunst, maar het haast grenzeloze vertrouwen in technologie van die tijd heeft bijvoorbeeld ook nare kanten.”

Hoe langer Bosch praat over de verschillende werken, hoe meer het werk zich ook begint te tonen aan mij; het zorgt ervoor dat ik meer details zie, ook door de context die hij geeft aan de werken. Toch denk ik dat de meeste mensen niet de tijd hebben om zo lang naar een werk te kijken, om het echt in zich op te nemen. Voor de normale museumbezoeker is dit misschien wel veel te veel gevraagd.

Bosch hoopt dat mensen die tijd toch nemen: “Ik wil mensen intensief laten kijken. Onze wereld bestaat zo erg uit snelle beelden, internet, televisie, dat ik heel veel behoefte heb om dingen stil te zetten. Ik hoop heel erg dat mensen gaan kijken, diverse dingen verbinden met de belevingswereld die ze zelf kennen. Ik zou willen dat je er nieuwe dingen in kan ontdekken, misschien wel twintig jaar lang. Eigenlijk is het heel trage televisie. Dat is dan wel heel erg utopisch, dat het individueel zoiets doet met iemand.”

Het is een mooie visie. Op het moment dat Bosch dit zegt, realiseer ik me dat ik wel heel vluchtig de werken heb bekeken. Als millennial met een korte aandachtsspanne, die zelf nog niet eens twintig jaar oud is, klinkt het zeker als een uitdaging, dat twintig jaar kijken: het maakt het kunst kijken als een sinaasappelpers. Juist daar waar het laatste vruchtvlees zit, daar gebeurt de magie.

De tentoonstelling Het Plan is tot 20 april 2019 te zien bij Galerie Block C.
Kijk voor meer informatie op galerieblockc.blogspot.com en wimbosch.nl.

Tekst: Michiel Teeuw
Beeld: Wim Bosch

Gerelateerde verhalen

Cookieverklaring

Deze website maakt gebruik van cookies om je websitebezoek ‘slimmer’ te maken en omwille van statistieken.
Meer weten? Lees onze cookie-verklaring of pas je instellingen aan.

Deel nu:
Scroll To Top